Rozporządzenie PPWR: nowe przepisy UE o opakowaniach a eksporterzy z Ukrainy

Od 12 sierpnia 2026 roku w Unii Europejskiej stosuje się rozporządzenie PPWR, czyli rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Zastąpiło ono dyrektywę 94/62/WE z 1994 roku. Dla ukraińskich firm, które wysyłają towar do partnerów w UE albo sprzedają bezpośrednio klientom w Polsce, Niemczech czy innych krajach Unii, to nie formalność: rozporządzenie obejmuje wszystkie opakowania niezależnie od materiału i dotyczy towarów z państw trzecich tak samo jak produktów unijnych.

Poniżej wyjaśniamy, które wymagania PPWR już obowiązują, które wejdą później, kogo dotyczą i co warto zmienić w pakowaniu już teraz. Wszystkie daty i liczby pochodzą z oficjalnego tekstu rozporządzenia w EUR-Lex, a numery artykułów podajemy w nawiasach.

Czym jest PPWR i dlaczego dotyczy eksporterów spoza UE

PPWR to rozporządzenie, a nie dyrektywa. Dawną dyrektywę każde państwo wdrażało po swojemu; rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio i jednakowo we wszystkich 27 państwach członkowskich (art. 71). Obejmuje cały cykl życia opakowania: substancje, przydatność do recyklingu, minimalizację, oznakowanie, rozszerzoną odpowiedzialność producenta (ROP/EPR) oraz zbieranie i recykling odpadów (art. 1).

Podstawowa zasada jest w art. 4: opakowanie można wprowadzić do obrotu w UE tylko wtedy, gdy jest zgodne z rozporządzeniem, a państwa członkowskie nie mogą blokować opakowań spełniających wymagania art. 5–12. Karton, taśma, wypełniacz i etykieta są więc sprawdzane jako część produktu.

Jaką rolę pełnisz według PPWR?

• Sprzedajesz importerowi w UE. Importer to osoba mająca siedzibę w UE, która wprowadza do obrotu opakowania z państwa trzeciego (art. 3 ust. 1 pkt 17). Wcześniej musi upewnić się, że producent przeprowadził ocenę zgodności, sporządził dokumentację techniczną i oznakował opakowanie (art. 18 ust. 2). Partner będzie więc prosił Cię o dane opakowań.
• Sprzedajesz bezpośrednio klientom końcowym w UE przez własny sklep internetowy lub marketplace. Sprzedawca z państwa trzeciego, który po raz pierwszy udostępnia zapakowane produkty w państwie członkowskim bezpośrednio użytkownikom końcowym, także na odległość, jest „producentem” w rozumieniu ROP (art. 3 ust. 1 pkt 15 lit. d). Wiążą się z tym rejestracja i obowiązki ROP.
• Dostarczasz opakowania lub materiały opakowaniowe producentowi w UE. Dostawca musi przekazać producentowi wszystkie informacje i dokumenty potrzebne do wykazania zgodności (art. 16).

Najważniejsze terminy PPWR w tabeli

Większość wymagań dotyczących projektowania opakowań nie obowiązuje od razu. Wiele terminów brzmi: „1 stycznia 2030 r. lub określony czas po wejściu w życie aktów delegowanych albo wykonawczych Komisji, w zależności od tego, która data jest późniejsza”, więc ostateczne daty mogą się przesunąć.

* lub później, w zależności od wejścia w życie odpowiednich aktów Komisji.

Przydatność do recyklingu: klasy A, B i C

Zgodnie z art. 6 wszystkie opakowania na rynku UE muszą nadawać się do recyklingu. Wyraża się to w klasach A, B lub C (art. 6 ust. 3, załącznik II tabela 3), na podstawie oceny projektowania pod kątem recyklingu w przeliczeniu na masę jednostki opakowania: A — co najmniej 95%, B — co najmniej 80%, C — co najmniej 70%. Poniżej 70% opakowanie jest technicznie nienadające się do recyklingu i nie może trafić na rynek. Od 1 stycznia 2030 r. (lub 24 miesiące po aktach delegowanych, jeśli później) wymagane są klasy A–C, a od 1 stycznia 2038 r. tylko A lub B. Szczegółowe kryteria dla kategorii opakowań Komisja ma przyjąć do 1 stycznia 2028 r. (art. 6 ust. 4), więc dziś nikt nie poda dokładnej klasy Twojego kartonu.

Kierunek jest jednak jasny: opakowanie ocenia się razem ze wszystkimi komponentami, a taśma, etykiety i inne elementy nie mogą utrudniać recyklingu głównej części opakowania (art. 6 ust. 9). Rozwiązanie monomateriałowe z papieru — karton, taśma i wypełniacz w strumieniu papieru — dobrze wpisuje się w ten kierunek. Przykłady to taśma papierowa aktywowana wodą zamiast taśmy PP oraz papier kraft do owijania. Taśmę papierową i plastikową porównaliśmy w artykule taśma kraft a zwykła taśma.

Pamiętaj: zgodność ocenia producent dla konkretnego opakowania jako całości, zgodnie z procedurą rozporządzenia. Żadna rolka taśmy sama nie czyni paczki „zgodną z PPWR”.

Minimalizacja i zasada 50% pustej przestrzeni

Do 1 stycznia 2030 r. producent lub importer musi zapewnić, że masa i objętość opakowania są ograniczone do minimum niezbędnego do jego funkcji (art. 10 ust. 1). Zakazane są opakowania, które jedynie zwiększają postrzeganą objętość: podwójne ścianki, fałszywe dna, zbędne warstwy (art. 10 ust. 2).

Dla sklepów internetowych kluczowy jest art. 24: podmioty napełniające opakowania zbiorcze, transportowe lub e-commerce muszą utrzymać wskaźnik pustej przestrzeni na poziomie maksymalnie 50% (art. 24 ust. 1) — od 1 stycznia 2030 r. lub trzy lata po wejściu w życie metodyki obliczeń, jeśli później. Pusta przestrzeń to różnica między objętością opakowania zewnętrznego a objętością opakowania sprzedażowego w środku (art. 24 ust. 3).

Ważne: przestrzeń wypełniona ścinkami papieru, poduszkami powietrznymi, folią bąbelkową, pianką czy styropianem liczy się jako pusta (art. 24 ust. 3). Wypełniacz nie rozwiązuje więc problemu — rozwiązuje go dobór kartonu. Jak obliczyć rozmiar kartonu, opisaliśmy w artykule kartony do e-commerce, a kilka rozmiarów kartonów zamiast jednego „uniwersalnego” to najprostszy pierwszy krok.

Wypełniacz nadal chroni towar. Metodyka, którą Komisja ma przyjąć do 12 lutego 2028 r., musi uwzględniać produkty kruche, o nieregularnym kształcie i paczki z kilkoma produktami (art. 24 ust. 2). Więcej w artykule poduszki powietrzne czy wypełniacze papierowe oraz w kategorii wypełniacze do kartonów. Jeśli opakowanie sprzedażowe służy jednocześnie jako opakowanie e-commerce, zasada 50% go nie dotyczy, ale art. 10 nadal tak (art. 24 ust. 5).

Recyklat w opakowaniach z tworzyw sztucznych

Art. 7 dotyczy wyłącznie części z tworzyw sztucznych. Od 1 stycznia 2030 r. (lub trzy lata po przyjęciu metodyki, jeśli później) muszą one zawierać minimalny udział recyklatu pokonsumenckiego, liczony średnio na zakład i rok: 30% dla opakowań wrażliwych na kontakt z PET (z wyjątkiem jednorazowych butelek na napoje), 10% dla opakowań wrażliwych na kontakt z innych tworzyw, 30% dla jednorazowych butelek na napoje i 35% dla pozostałych opakowań z tworzyw, np. foliopaków i folii. Od 1 stycznia 2040 r. wartości rosną do 50%, 25%, 65% i 65% (art. 7 ust. 2). Części z tworzyw stanowiące mniej niż 5% masy jednostki opakowania są wyłączone (art. 7 ust. 5 lit. b).

Jeśli wysyłasz w foliopakach lub folii, zapytaj dostawców o zawartość recyklatu już teraz. Papierowe materiały amortyzujące, takie jak papier kraft o strukturze plastra miodu Honeycomb czy papier bąbelkowy Bubble Paper, nie podlegają art. 7. Ile papieru Honeycomb zużywa się na jedną paczkę, policzyliśmy w artykule ile papieru plaster miodu na zamówienie.

Cele ponownego użycia: czy dotyczą kartonów?

Od 1 stycznia 2030 r. podmioty korzystające w UE z opakowań transportowych, takich jak palety, skrzynki, tace czy pojemniki, muszą zapewnić, że co najmniej 40% z nich to opakowania wielokrotnego użytku w systemie ponownego użycia (art. 29 ust. 1). Obowiązek ten nie dotyczy opakowań transportowych w postaci kartonów (art. 29 ust. 4 lit. d), a mikroprzedsiębiorstwa udostępniające w danym państwie nie więcej niż 1000 kg opakowań rocznie są zwolnione (art. 29 ust. 13). Partner z UE może jednak poprosić o dostosowanie palet lub skrzynek do swojego systemu.

Oznakowanie i dokumentacja

Od 12 sierpnia 2028 r. (lub 24 miesiące po aktach wykonawczych, jeśli później) opakowanie musi mieć zharmonizowaną etykietę z piktogramami o składzie materiałowym (art. 12 ust. 1). Opakowania transportowe są zwolnione, opakowania e-commerce — nie. Opakowania wyprodukowane lub przywiezione przed terminem można sprzedawać jeszcze przez trzy lata (art. 12 ust. 12). Wprowadzające w błąd oznaczenia dotyczące zrównoważenia są zakazane (art. 12 ust. 8), a oświadczenia środowiskowe są dopuszczalne tylko dla właściwości wykraczających poza minimalne wymagania (art. 14).

• Nazwa lub znak towarowy oraz adres pocztowy producenta muszą być na opakowaniu lub w kodzie QR (art. 15 ust. 6), a także dane importera (art. 18 ust. 3).
• Producent przeprowadza ocenę zgodności, sporządza dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE (art. 15 ust. 2, art. 38, 39, załącznik VII).
• Dokumenty przechowuje się 5 lat dla opakowań jednorazowych i 10 lat dla wielokrotnego użytku (art. 15 ust. 3).

ROP przy sprzedaży bezpośrednio klientom w UE

W ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta producent finansuje zbieranie i recykling opakowań, które wprowadza na rynek (art. 45 ust. 1). Dla ukraińskiego sprzedawcy wysyłającego paczki do klientów w UE oznacza to:

• rejestrację w krajowym rejestrze producentów każdego państwa, w którym po raz pierwszy udostępniasz zapakowane produkty (art. 44 ust. 2); bez rejestracji nie wolno tam sprzedawać (art. 44 ust. 4);
• wyznaczenie na podstawie pisemnego upoważnienia upoważnionego przedstawiciela ds. ROP w każdym takim państwie (art. 45 ust. 3);
• platformy internetowe muszą przed dopuszczeniem do sprzedaży uzyskać Twój numer rejestrowy i samocertyfikację zgodności z ROP (art. 45 ust. 4); podobnie weryfikują operatorzy fulfillmentu (art. 45 ust. 7–8).

W grudniu 2025 r. Komisja zaproponowała zawieszenie obowiązku wyznaczania upoważnionego przedstawiciela dla producentów z siedzibą w UE sprzedających do innych państw członkowskich. Jesienią 2026 r. propozycja wciąż jest w procesie legislacyjnym, a w stanowisku Parlamentu Europejskiego obowiązek dla producentów z państw trzecich pozostaje. Śledź ostateczny tekst.

PFAS i substancje budzące obawy

Suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniu nie może przekraczać 100 mg/kg (art. 5 ust. 4). Od 12 sierpnia 2026 r. nie można wprowadzać do obrotu opakowań do kontaktu z żywnością, jeśli zawartość PFAS osiąga 25 ppb dla pojedynczej substancji PFAS (analiza celowana), 250 ppb dla sumy PFAS lub 50 ppm dla PFAS ogółem, w tym polimerowych (art. 5 ust. 5). Jeśli eksportujesz żywność w opakowaniach z papieru lub tektury, poproś dostawcę o potwierdzenie w sprawie PFAS.

Checklista dla eksportera i sprzedawcy online

1. Określ swoją rolę: eksport do importera, sprzedaż bezpośrednia czy dostawa opakowań (art. 3, 16, 18).
2. Spisz wszystkie opakowania z materiałem i masą: kartony, taśmy, wypełniacze, torebki, etykiety.
3. Gdzie to możliwe, przejdź na monomateriałowe rozwiązania papierowe (art. 6 ust. 9).
4. Używaj kilku rozmiarów kartonów i licz pustą przestrzeń — wypełniacz też się do niej wlicza (art. 24).
5. Zapytaj dostawców foliopaków i folii o udział recyklatu (art. 7).
6. Dla opakowań żywności uzyskaj potwierdzenia dotyczące PFAS i metali ciężkich (art. 5).
7. Ustal z partnerem w UE, jakich danych potrzebuje do dokumentacji i oznakowania (art. 12, 15, 18).
8. Przy sprzedaży bezpośredniej sprawdź rejestrację i wymogi dotyczące upoważnionego przedstawiciela w każdym kraju (art. 44, 45).

Najczęstsze pytania

Czy PPWR już obowiązuje?

Tak, od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71). Niektóre wymagania, jak limity PFAS, obowiązują od tej daty, a wymagania dotyczące recyklingu, minimalizacji i pustej przestrzeni — od 2030 r. lub później.

Czy PPWR dotyczy mnie, jeśli sprzedaję przez marketplace?

Tak. Sprzedawca z państwa trzeciego udostępniający zapakowane produkty bezpośrednio użytkownikom końcowym w państwie członkowskim jest „producentem” w rozumieniu ROP (art. 3 ust. 1 pkt 15 lit. d), a platforma musi uzyskać Twoje dane rejestrowe (art. 45 ust. 4).

Czy mogę napisać na kartonie „zgodne z PPWR” albo „eko opakowanie”?

Ostrożnie: oznaczenia wprowadzające w błąd są zakazane (art. 12 ust. 8), a oświadczenia środowiskowe muszą wykraczać poza minimum i wskazywać, czego dotyczą (art. 14).

Czy muszę przejść na kartony wielokrotnego użytku?

Nie w przypadku zwykłych kartonów: cel 40% dla opakowań transportowych ich nie dotyczy (art. 29 ust. 4 lit. d).

Zastrzeżenie: artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Opiera się na tekście rozporządzenia (UE) 2025/40 opublikowanym w EUR-Lex oraz stronie Komisji Europejskiej o odpadach opakowaniowych. Rozporządzenie będą uzupełniać akty delegowane i wykonawcze, a zmiany są już proponowane, dlatego importerzy i partnerzy w UE powinni sprawdzać aktualny tekst skonsolidowany i przepisy krajowe państwa sprzedaży.

Chcesz przejść na opakowania papierowe — taśmę kraft, papier kraft, papier Honeycomb i Bubble Paper, kartony z tektury falistej? Napisz do menedżera Viskom, pomożemy dobrać zestaw do Twojego asortymentu. Jeśli w magazynie gromadzi się zużyty karton, zwróć uwagę na niszczarki do kartonu CushionPack, które zamieniają go w wypełniacz do paczek.