Paleta wydaje się najprostszą rzeczą w magazynie: drewniana podstawa, na niej kartony, na wierzchu folia. A jednak to właśnie z paletami najczęściej dzieje się coś złego w drodze: kartony się zsuwają, górne warstwy spadają, a dolne gniotą się pod ciężarem. Decydują trzy rzeczy: dobrze dobrana paleta, równomiernie rozłożony ładunek i pewne zabezpieczenie. Omawiamy każdą z nich.

Krok 1. Dobierz paletę
Rozmiar to dopiero pierwsza rzecz, którą trzeba uwzględnić. Najpopularniejsze formaty to 800 × 1200 mm, 1200 × 1000 mm i 800 × 600 mm. Następnie warto oszacować, ile palet potrzeba do konkretnego zadania, by w naczepie czy kontenerze zostało jak najmniej pustego miejsca, i jaki ciężar paleta musi wytrzymać. Trzeba przy tym brać pod uwagę zarówno obciążenie statyczne (gdy paleta stoi), jak i dynamiczne (gdy jest podnoszona, przewożona i hamowana).
Drewniane
Klasyka, którą stosuje się najczęściej. Drewno chłonie jednak wilgoć i z czasem ulega uszkodzeniom, dlatego w wilgotnych warunkach lub przy wielokrotnym obiegu paleta drewniana nie zawsze jest najlepszym wyborem.
Plastikowe
Nie chłoną wilgoci i trudno je uszkodzić, dlatego dobrze sprawdzają się przy składowaniu i transporcie ciężkich ładunków. Są wersje z gładką powierzchnią górną i rantem ochronnym na obwodzie, a także z gumowymi nakładkami, które nie pozwalają palecie ślizgać się w naczepie. Dla przemysłu spożywczego i farmaceutycznego produkuje się palety z materiału do bezpośredniego kontaktu z żywnością: łatwo je myć i dezynfekować, więc nie ma ryzyka pleśni. Zanim przejdziesz na plastik, zastanów się, do czego i w jakich warunkach palety będą używane.
Prasowane i tekturowe
Alternatywa dla litego drewna: palety z prasowanych trocin lub tektury. Według ich producentów palety prasowane zajmują przy składowaniu mniej więcej o dwie trzecie mniej miejsca niż zwykłe drewniane czy plastikowe, dlatego wybiera się je m.in. do transportu lotniczego. Palety tekturowe są wyraźnie lżejsze od drewnianych, co zmniejsza łączną wagę ładunku, a puste łatwo przenosić bez wózka widłowego.
Krok 2. Rozłóż ładunek równomiernie
Od rozkładu ładunku zależy stabilność całej palety. Typowe błędy to lekkie kartony pod ciężkimi albo lekkie po jednej stronie palety, a ciężkie po drugiej. Zasady są proste:
- najcięższe opakowania kładź na dole, lżejsze na górze;
- rozkładaj ciężar równomiernie na całej powierzchni palety, żeby środek ciężkości był pośrodku;
- ustawiaj kartony jak najciaśniej: każda szczelina daje ładunkowi swobodę ruchu;
- jeśli w warstwie zostaje wolne miejsce, zaplanuj układ wcześniej albo wypełnij lukę;
- kartony i palety o standardowych wymiarach znacznie łatwiej piętrzyć tak, by wykorzystać całą dostępną przestrzeń.
Żeby warstwy nie ślizgały się po sobie, między nie i na samą paletę kładzie się papier antypoślizgowy: trzyma kartony i worki na miejscu, a jednocześnie służy jako przekładka.
Krok 3. Zabezpiecz i osłoń paletę

Nawet idealnie ułożony ładunek nie będzie w drodze w pełni stabilny bez zabezpieczenia. Zacznij od narożników: kątowniki chronią krawędzie kartonów przed uderzeniami i naciskiem folii. Następnie paletę owija się folią, ręcznie lub za pomocą urządzeń pakujących.
Folia stretch: jak owijać prawidłowo
Do ładunków zbiorczych na paletach najczęściej stosuje się folię stretch. Jej główną zaletą jest elastyczność: folia się rozciąga, opina ładunek i ściska kartony w jeden blok. Druga zaleta polega na tym, że warstwy sklejają się ze sobą, więc nie tworzą się między nimi kieszenie powietrzne, przez które folia by się rozciągała i słabła. Kilka praktycznych wskazówek:
- Zaczynaj od dołu. Dla pewności złap folią jedną z nóżek palety, żeby ładunek i paleta stanowiły całość.
- Zrób kilka zwojów przy podstawie, zanim zaczniesz iść w górę. Dzięki temu paleta jest stabilniejsza.
- Naciągaj folię na narożnikach. Przechodząc od narożnika do narożnika, lekko ciągnij folię, żeby ładunek był mocno ściśnięty.
- Nakładaj zwoje na zakładkę i kończ na górze, żeby górna warstwa kartonów też była zabezpieczona.
Folia stretch występuje w wersji ręcznej i maszynowej o grubości od 17 do 35 mikronów. Jak dobrać grubość i szerokość do ładunku, wyjaśniliśmy w artykule „Jak wybrać folię stretch do palet”. Nie myl jej z folią termokurczliwą: tej się nie naciąga, tylko nakłada na paletę i obkurcza ciepłem. O tym wariancie przeczytasz w artykule „Pokrowce termokurczliwe do pakowania palet”.
Jeśli ładunek trzeba ukryć przed wzrokiem osób postronnych, stosuje się folię nieprzezroczystą, a kolorowa folia dodatkowo pomaga szybko rozpoznać i posortować palety w magazynie. Do warzyw, owoców i innych produktów wymagających wentylacji zamiast folii nadaje się siatka paletowa: rozciąga się o 150–250%, stabilizuje ładunek i przepuszcza powietrze.
Owijarka do palet
Gdy palet jest codziennie dużo, owijanie ich ręcznie jest męczące, a efekt zależy od człowieka. Owijarki szczególnie przydają się przy niestabilnych ładunkach i ładunkach o niestandardowych wymiarach. Są stacjonarne owijarki pionowe, owijarki z obrotowym ramieniem oraz samojezdne, które jeżdżą wokół palety. Samojezdne nie mają ograniczeń co do wagi i wymiarów palety i zajmują mało miejsca. Więcej w artykule „Do czego służy owijarka do palet”.
Krok 4. Zabezpiecz palety w naczepie
Nawet dobrze zapakowana paleta może się przesunąć, jeśli w naczepie lub kontenerze między paletami zostają puste przestrzenie. Wypełnia się je poduszkami powietrznymi do ładunku: worki wkłada się w szczeliny i pompuje powietrzem, a one rozpierają ładunek i tłumią wstrząsy. Nadają się do szczelin o szerokości od 10 do 60 cm i można ich używać wielokrotnie. Inne środki mocowania ładunku, takie jak belki blokujące i drążki rozporowe, chronią palety przed przesuwaniem się w naczepie. Jak dobrać je do swojego transportu, opisaliśmy w artykule „Jak prawidłowo mocować ładunek”.
Podsumowanie jest proste: właściwa paleta, ciężkie na dół, kartony ciasno, narożniki, folia od dołu do góry z naciągiem i żadnych pustych przestrzeni w naczepie. Wtedy paleta dojedzie tak samo równa, jak wyjechała z magazynu. A do przemieszczania gotowych palet po magazynie przydadzą się wózki paletowe.