Poduszka powietrzna sztauerska (worek sztauerski, dunnage bag) działa tylko wtedy, gdy jej rozmiar pasuje do szczeliny, którą ma wypełnić. Za mały worek nie sięgnie ładunku albo oprze się o niego niewielką powierzchnią. Za duży wybrzuszy się ponad paletami i będzie ocierał o dach lub burtę. Poniżej znajdziesz praktyczny poradnik: jak zmierzyć szczelinę między paletami, jak dobrać rozmiar poduszki sztauerskiej z oferty Viskom za pomocą tabeli, jakie ciśnienie przyjąć, jak prawidłowo napompować worek i jakich błędów unikać.

Jeśli dopiero poznajesz temat, zacznij od naszego przeglądu „Jak zabezpieczyć ładunek w kontenerach: poduszki sztauerskie i mocowanie ładunku”. Ten artykuł to kolejny krok: konkretne rozmiary, liczby i kolejność działań.

Jak działa poduszka sztauerska i dlaczego rozmiar jest kluczowy

Poduszka sztauerska to dwuwarstwowy worek z zaworem. Umieszcza się go w pustej przestrzeni między jednostkami ładunkowymi i wypełnia powietrzem. Worek rozpiera ładunek na boki, dzięki czemu palety, skrzynie czy beczki nie przesuwają się przy hamowaniu, na zakrętach ani przy kołysaniu statku. Siła, z jaką worek utrzymuje ładunek, zależy od dwóch czynników: ciśnienia wewnątrz i powierzchni, którą worek przylega do ładunku.

Właśnie tu kryje się główna pułapka. Gdy worek pompuje się w szerokiej szczelinie, jego krawędzie się zaokrąglają i część tkaniny przestaje dotykać ładunku. Im szersza szczelina, tym mniejsza powierzchnia robocza. Dlatego ten sam worek dobrze sprawdza się w szczelinie 15 cm i jest prawie bezużyteczny w szczelinie 40 cm.

Co wiadomo o poduszkach sztauerskich Viskom

Wszystkie poniższe dane pochodzą ze stron produktów w katalogu poduszek sztauerskich Viskom:

  • Budowa: warstwa wewnętrzna z polietylenu (PE) 70 µm, zewnętrzna z laminowanej tkaniny polipropylenowej 100 g/m². Worek ma zawór do pompowania i opróżniania.
  • Rozmiary: szerokość od 600 do 1500 mm, długość od 600 do 3000 mm. Najpopularniejsze pozycje to 900×1200 mm i 900×1800 mm.
  • Szczelina: według opisu kategorii worki wypełniają przestrzenie o szerokości od 10 do 60 cm (zależnie od rozmiaru worka).
  • Ciśnienie: w parametrach podano wartość 2,9 PSI (około 0,2 bara).
  • Poziom wytrzymałości: większość pozycji to Level 1; niektóre rozmiary są dostępne także w poziomach 2 i 3.
  • Zakres temperatur według parametrów: od −60 do +60 °C. Worki są wodoszczelne i nadają się do wielokrotnego użytku przy prawidłowej eksploatacji.
  • Zastosowanie: transport drogowy, kolejowy i morski. W transporcie lotniczym poduszek sztauerskich się nie stosuje.

Krok 1. Jak prawidłowo zmierzyć szczelinę

Rozmiar worka dobiera się do rzeczywistej szczeliny, a nie „na oko”. Kolejność jest taka:

  1. Najpierw zakończ załadunek. Mierz szczelinę, gdy wszystkie palety stoją na swoich miejscach i nie będą już przesuwane wózkiem widłowym.
  2. Mierz w trzech punktach na wysokości: na dole, w środku i na górze stosu. Palety rzadko stoją idealnie prosto, a szczelina u góry bywa szersza niż przy podłodze.
  3. Mierz na całej długości szczeliny. Jeśli szczelina ma kształt klina, kieruj się najszerszym miejscem.
  4. Zmierz wysokość ładunku po obu stronach szczeliny. Będzie potrzebna do wyboru długości worka. Jeśli stosy mają różną wysokość, przyjmij niższy.
  5. Sprawdź powierzchnie. Gwoździe, narożniki palet, taśma stalowa czy ostre krawędzie opakowań mogą przebić worek. Zabezpiecz takie miejsca tekturą lub arkuszem tektury falistej.

Jeśli szczelina jest mniejsza niż 10 cm, poduszka sztauerska nie jest tu potrzebna: takie szpary lepiej wypełnić innymi środkami. Jeśli jest szersza niż 60 cm, najpierw ją zmniejsz, przesuwając palety bliżej lub dodając sztywną blokadę, a dopiero potem włóż worek.

Tabela doboru rozmiaru poduszki sztauerskiej do szczeliny

Zasada 2,5: szerokość worka

Przy doborze przydaje się zasada, którą UNECE proponuje dodać do Kodeksu postępowania przy pakowaniu jednostek transportu ładunków (CTU Code): ani szerokość, ani wysokość worka nie powinny być mniejsze niż 2,5-krotność wypełnianej szczeliny. Szczelina 20 cm wymaga więc worka o szerokości co najmniej 50 cm, a szczelina 30 cm — co najmniej 75 cm.

Poniższa tabela stosuje tę zasadę do szerokości worków dostępnych w Viskom. To punkt wyjścia do wstępnego wyboru. Ostateczną decyzję zawsze sprawdzaj z danymi na stronie produktu i oznaczeniem na worku.

Szczelina między ładunkiem Minimalna szerokość worka (×2,5) Szerokość z oferty Viskom Przykładowe rozmiary, mm
10–20 cm 25–50 cm 600 mm i szersze 600×900, 600×1200, 600×1500, 600×1800
20–24 cm 50–60 cm 600 mm (na granicy), lepiej 760–900 mm 760×1520, 900×1200, 900×1500
24–30 cm 60–75 cm 760, 900, 910 mm 760×1520, 900×1800, 910×1830
30–36 cm 75–90 cm 900–910 mm i szersze 900×1800, 900×2100, 1200×1500
36–48 cm 90–120 cm 1200 mm i szersze 1200×1200, 1200×1800, 1200×2400
48–60 cm 120–150 cm 1500 mm 1500×1500, 1500×2100, 1500×2400
powyżej 60 cm — poza zakresem podanym przez Viskom najpierw zmniejsz szczelinę

Długość worka a wysokość ładunku

Worek zwykle ustawia się dłuższym bokiem pionowo. Jego robocza wysokość nie może przekraczać wysokości ładunku, bo inaczej górna część napompuje się ponad paletami i nie będzie niczego trzymać. W tych samych propozycjach UNECE podano wzór na maksymalną wysokość worka: wysokość worka = wysokość ładunku + 1,07 × szczelina (dokładniej (π − 1) / 2 × szczelina). Podczas pompowania worek nieco się „skraca”, dlatego może być trochę dłuższy niż wysokość ładunku.

Przykład 1. Palety o wysokości 1,5 m, szczelina 18 cm. Minimalna szerokość worka: 18 × 2,5 = 45 cm, więc pasuje szerokość 600 mm. Maksymalna długość: 1,5 + 1,07 × 0,18 ≈ 1,69 m. Wybieramy 600×1500 lub 600×1650 mm.

Przykład 2. Palety o wysokości 2,0 m, szczelina 30 cm. Minimalna szerokość: 75 cm, czyli 760, 900 lub 910 mm. Maksymalna długość: 2,0 + 1,07 × 0,3 ≈ 2,32 m. Pasuje worek 900×2100 mm, natomiast 900×2400 mm jest już za wysoki.

Ile powierzchni naprawdę pracuje

Kodeks CTU podaje prosty wzór na powierzchnię styku worka z ładunkiem: A = (szerokość − 1,57 × szczelina) × (wysokość − 1,57 × szczelina). Dobrze widać z niego, dlaczego szerokość ma znaczenie. W szczelinie 20 cm worek 600×1800 mm przylega do ładunku powierzchnią około 0,43 m², a worek 900×1800 mm — około 0,87 m², czyli dwa razy większą. Przy tym samym ciśnieniu drugi worek utrzyma dwa razy więcej.

Aby obliczyć dokładną siłę, jaką wytrzyma worek, potrzebne jest jeszcze ciśnienie rozerwania danego modelu. Kodeks CTU mnoży je przez powierzchnię styku i współczynnik bezpieczeństwa 0,75 dla worków jednorazowych oraz 0,5 dla worków wielokrotnego użytku. Na stronach produktów nie podano ciśnienia rozerwania, dlatego przy ciężkich ładunkach zapytaj o nie doradcę Viskom.

Jakie ciśnienie jest potrzebne

Co podano w parametrach

W parametrach poduszek sztauerskich Viskom podano 2,9 PSI, czyli około 0,2 bara. Kieruj się tą wartością i oznaczeniem na samym worku. Kodeks CTU wymaga przede wszystkim jednego: dokładnego przestrzegania instrukcji producenta dotyczących ciśnienia napełniania i maksymalnej szczeliny.

Dlaczego nie warto pompować „na zapas”

Worek pompuje się do ciśnienia roboczego z niewielkim nadmiarem. Przy zbyt niskim ciśnieniu worek może się poluzować, gdy się ochłodzi lub wzrośnie ciśnienie atmosferyczne. Przy zbyt wysokim może pęknąć albo uszkodzić ładunek, gdy zrobi się cieplej lub ciśnienie atmosferyczne spadnie, na przykład na przełęczy. Dlatego uwzględnij trasę: przewóz z zimnego magazynu do ciepłego regionu albo przez góry wymaga szczególnej uwagi przy ciśnieniu.

Poziom wytrzymałości (Level)

Worki oznacza się poziomami wytrzymałości od Level 1 do 5 według kryteriów Stowarzyszenia Kolei Amerykańskich (AAR). Im wyższy poziom, tym mocniejszy worek. W Viskom większość rozmiarów to Level 1, a niektóre pozycje są dostępne w poziomach 2 i 3. Jeśli przewozisz bardzo ciężki ładunek lub koleją, gdzie wstrząsy są silniejsze, omów poziom z doradcą.

Jak napompować poduszkę sztauerską: krok po kroku

  1. Przygotuj powietrze. Potrzebujesz kompresora i szybkozłącznego pistoletu do poduszek sztauerskich. Według producenta pistolet pasuje do standardowych przyłączy sprężonego powietrza i zasysa powietrze z otoczenia, co oszczędza wydajność kompresora. Szybkość napełniania zależy od wydajności kompresora i pojemności zbiornika.
  2. Włóż pusty worek. Rozłóż go w szczelinie zaworem do siebie, aby łatwo było do niego sięgnąć po zamknięciu drzwi. Worek nie może leżeć złożony na podłodze ani opierać się o ostre narożniki.
  3. Wyśrodkuj go na wysokości. Worek powinien rozpierać ładunek na środku stosu, a nie tylko na dole lub na górze.
  4. Napompuj do ciśnienia roboczego. Podłącz pistolet do zaworu i napełniaj, aż worek szczelnie wypełni szczelinę. Nie przekraczaj ciśnienia podanego przez producenta.
  5. Zamknij zawór i sprawdź. Worek powinien być sprężysty, bez przekrzywień i nie powinien wystawać ponad ładunek. Naciśnij ręką: ładunek po obu stronach nie może się przesuwać.
  6. Po dostawie spuść powietrze. Otwórz zawór, złóż worek i zachowaj go na kolejny kurs. Uszkodzonych worków nie używaj ponownie.

Typowe błędy

  • Worek przy drzwiach. Kodeks CTU odradza umieszczanie poduszki sztauerskiej w szczelinie przy drzwiach bez dodatkowych zabezpieczeń, ponieważ przy otwieraniu może gwałtownie pchnąć drzwi. Przy drzwiach potrzebna jest sztywna blokada.
  • Za wąski worek do szerokiej szczeliny. Worek się zaokrągla, powierzchnia styku spada, a ładunek „pływa”. Sprawdzaj zasadę 2,5.
  • Worek wyższy niż ładunek. Górna część pompuje się ponad paletami, ciśnienie rozkłada się nierównomiernie, a tkanina ociera o dach.
  • Ostre krawędzie. Gwoździe, taśmy i narożniki palet przebijają worek w trasie. Zabezpieczaj je tekturą.
  • Pompowanie „na zapas”. Nadmiar ciśnienia nie zwiększa bezpieczeństwa, a podnosi ryzyko pęknięcia przy zmianie temperatury.
  • Szczelina poza zakresem. Poniżej 10 cm lub powyżej 60 cm to nie zadanie dla poduszki sztauerskiej. Najpierw zmień schemat załadunku.

Z czym łączyć poduszki sztauerskie

Poduszka sztauerska wypełnia puste przestrzenie między jednostkami ładunkowymi, ale nie trzyma kartonów wewnątrz stosu. Do pełnego zabezpieczenia ładunku łączy się ją z innymi środkami:

Jak poduszki sztauerskie sprawdzają się przy paletach, opisaliśmy w artykule „Mocowanie palet za pomocą poduszek powietrznych”.

Najczęściej zadawane pytania

Jaką poduszkę sztauerską wybrać, jeśli szczeliny w aucie są różne?

Dobierz worek do każdej szczeliny osobno według tabeli. W praktyce wygodnie jest mieć dwa–trzy rozmiary: na przykład szerokość 600 mm do wąskich szczelin i 900 mm do szerszych.

Czy można włożyć dwa worki do jednej szerokiej szczeliny?

Lepiej najpierw zmniejszyć szczelinę, przestawiając ładunek, albo wziąć szerszy worek. Jeśli jednak stosujesz kilka worków, każdy z nich musi spełniać zasadę 2,5 dla swojej części szczeliny. W przypadku nietypowych schematów skonsultuj się z doradcą Viskom.

Ile razy można używać poduszki sztauerskiej?

Viskom podaje, że worki są wielokrotnego użytku, a ich trwałość zależy od prawidłowej eksploatacji. Przed każdym kursem sprawdzaj tkaninę i zawór. Worka z rozcięciem, przebiciem lub niesprawnym zaworem nie wolno używać.

Czy można napompować worek bez pistoletu?

Potrzebne jest źródło sprężonego powietrza i narzędzie pasujące do zaworu. Pistolet Viskom jest przeznaczony właśnie do zaworów tych worków, dlatego napełnianie z nim jest najszybsze i najwygodniejsze.

Czy poduszki sztauerskie nadają się do kontenerów morskich?

Tak. Według opisu Viskom worki stosuje się w transporcie drogowym, kolejowym i morskim; są wodoszczelne i nadają się do warunków podwyższonej wilgotności. W transporcie lotniczym poduszek sztauerskich się nie stosuje.

Podsumowanie

Dobór poduszki sztauerskiej sprowadza się do trzech kroków. Zmierz najszerszy punkt szczeliny i wysokość ładunku. Wybierz worek co najmniej 2,5 raza szerszy niż szczelina, którego długość nie wychodzi poza wysokość ładunku. Napompuj go do ciśnienia podanego przez producenta, bez pompowania na zapas. Rozmiary od 600×600 do 1500×3000 mm oraz pistolet do napełniania znajdziesz w katalogu poduszek sztauerskich Viskom. Jeśli masz wątpliwości co do rozmiaru lub poziomu, wyślij doradcy wymiary szczelin i wysokość ładunku, a pomoże dobrać odpowiedni worek.

Przeczytaj także: